Een nieuw begin voor het gezin van Dildar

In de grote vluchtelingenkampen van Bangladesh proberen duizenden Rohingya-gezinnen hun leven opnieuw op te bouwen. Ze zijn gevlucht voor extreem geweld in Myanmar. Eén van hen is Dildar, een jonge vrouw die maandenlang niet kon spreken door ernstig trauma. Haar weg naar herstel begon echter niet met woorden, maar met een verfkwast.

‍

De kracht van kunst als je een trauma hebt

Artolution en Medair weten dat trauma diepe littekens achterlaat, zeker in omgevingen waar mensen vooral bezig zijn met overleven. Creatieve activiteiten bieden daar een veilige manier om emoties te uiten. Samen brengen beide organisaties kunstprojecten naar kwetsbare gemeenschappen, als krachtig psychosociaal hulpmiddel.

Dildar deed wekenlang zwijgend mee aan de kunstsessies van Artolution. Het was de eerste keer dat ze schilderde. Hoewel ze niet sprak, kon ze door tekenen en muurschilderingen toch gevoelens uiten die ze niet onder woorden kon brengen. Langzaam begon de veilige en creatieve omgeving haar muren af te breken.

De stilte doorbreken

Op een middag gebeurde het onverwachte: Dildar sprak voor het eerst sinds haar vlucht uit Myanmar.

“Toen ik in Bangladesh aankwam, kon ik niet praten. Ik was getraumatiseerd en wist niet meer hoe het voelde om te leven. Door het werk met Artolution voelde ik mij herboren. Ik sprak weer – en nu help ik anderen om dat ook te doen. Ik wil mensen zonder stem helpen hun stem terug te krijgen. Kunst geeft mij weer hoop.”

Haar woorden laten zien hoe groot de impact van creatieve expressie kan zijn. Niet alleen als therapie, maar ook als versterking van mensen die zich lange tijd machteloos voelden.

‍

Van deelnemer naar trainer

Vandaag is Dildar één van de meest ervaren trainers van Artolution in Bangladesh. Ze begeleidt nieuwe groepen en helpt anderen die hetzelfde hebben meegemaakt. Haar verhaal laat zien hoe kunst kan leiden tot herstel, kracht en leiderschap binnen de gemeenschap.

De samenwerking tussen Artolution en Medair benadrukt hoe belangrijk het is om niet alleen fysieke, maar ook emotionele behoeften te ondersteunen. Genezing gaat verder dan overleven: het gaat om het terugvinden van vreugde en waardigheid.

‍

Waardigheid herstellen, penseelstreek per penseelstreek

Het verhaal van Dildar staat niet op zichzelf. Kunst binnen programma’s voor mentale hulp helpt kinderen en volwassenen om emoties te verwerken en zichzelf opnieuw te ontdekken. Door kunst in humanitaire hulp te integreren, krijgen mensen de kans om weer betekenis, hoop en eigenwaarde op te bouwen.

Herstel door kunst heeft bovendien een breed effect: wie zelf kracht vindt, inspireert anderen om hetzelfde te doen. Zo groeit er stap voor stap weer veerkracht binnen de gemeenschap.

‍

Artolution en Medair werken steeds meer samen

Medair bouwt de laatste jaren verder aan haar programma’s voor geestelijke gezondheid en psychosociale ondersteuning (MHPSS). In 2023 startte een officiële samenwerking met Artolution om creatieve kunst te integreren in deze programma’s. Het eerste gezamenlijke project in Libanon werd begin 2024 afgerond. De methode werd vervolgens gedeeld met teams in Zuid-Soedan, Kenia, Jordanië, Polen en Oekraïne.

Dit artikel is het derde deel in een serie over kunst in mentale zorg humanitaire hulp.

‍

De Artolution methode

Artolution werkt wereldwijd met lokale kunstenaars die creatieve activiteiten begeleiden in gemeenschappen die door crises zijn getroffen. Denk aan muurschilderingen, optredens en kunst gemaakt van gerecyclede materialen. Deze activiteiten helpen bij:

• het verwerken van trauma’s
• sociale verbinding
• het versterken van zelfvertrouwen
• het stimuleren van verhalen delen
• betaald werk en het aanleren van nieuwe vaardigheden

Door met kunst te werken worden belangrijke onderwerpen besproken, zoals volksgezondheid, bescherming en mensenrechten.

‍

Kunst als onderdeel van de hulp van Medair

De kunstactiviteiten versterken de programma’s voor mentale en psychosociale hulp van Medair. Ze helpen kinderen om emoties te reguleren, veerkracht op te bouwen en hun eigen kracht te ontdekken. Creativiteit geeft ruimte om te leren, te communiceren en zich veilig te voelen.

‍

Waarom kunst zo effectief is  

Kunst helpt kinderen en jongeren om:

• emoties te uiten in een veilige omgeving

• zelfvertrouwen op te bouwen door iets te maken waar ze trots op zijn

• beter met stress om te gaan

• verbinding te maken met anderen, waardoor eenzaamheid afneemt

• hun verbeeldingskracht te gebruiken in spel, verhalen en muziek

• hun stem te laten horen over wat zij belangrijk vinden

‍

Een bredere humanitaire impact

In vluchtelingenkampen of rampgebieden biedt kunst een belangrijke steun bij traumaverwerking. Groepsactiviteiten brengen mensen samen, versterken onderlinge steun en bouwen nieuwe netwerken op. Door creatieve projecten worden ook verhalen gedeeld die anders ongehoord blijven.

‍

Conclusie

Kunst verandert levens. Het geeft kinderen en volwassenen de kans om te helen, zich te uiten en opnieuw hoop te vinden. Op plekken waar woorden tekortschieten, spreekt kunst wél.

‍

‍

Voor deze inhoud is gebruik gemaakt van input die verzameld is door Medair-medewerkers. De meningen in dit artikel zijn uitsluitend  van Medair en niet van enige andere organisatie.