Verhalen

De strijd van gevluchte moeders in de Libanese crisis

De belangrijke rol van verloskundigen voor vrouwen en meisjes in de vluchtelingenkampen in Libanon.

Een jongvolwassen vrouw zit in een tent.

De Syrische Marta, 29 jaar oud, op het spreekuur bij een verloskundige in een tent in een kamp in Serraaine, Noord-Bekaa. Marta is zeven weken zwanger en consulteert de verloskundige van Medair, Zeina. Zeina werkt in de door Medair ondersteunde medische kliniek Serraaine in de Bekaa-vallei. ©Medair/Abdul Dennaoui

Meer dan twaalf jaar nadat in Syrië de crisis begon, gaat Libanon nog steeds gebukt onder een van de ergste sociaaleconomische crises ter wereld. De gevolgen zijn verergerd door de strijd in Oekraïne, corona, cholera en de enorme explosie in de haven in Beiroet. De Libanese economie was al kwetsbaar door tientallen jaren van politieke instabiliteit en corruptie. Door de enorme instroom van vluchtelingen is dat alleen maar slechter geworden. Het land stevent af op een ernstig humanitaire crisis, met de hoogste vluchtelingenpopulatie per hoofd van de bevolking, met naar schatting 1,5 miljoen Syrische vluchtelingen.

“Elke dag heeft weer nieuwe obstakels en problemen. Ik maak me zorgen over onze toekomst. Hoe kan ik straks mijn kind te eten geven als ik mezelf nauwelijks kan onderhouden? Ik moet prioriteit geven aan mijn eigen gezondheid, omdat de gezondheid van mijn kind ervan afhangt,” zegt Marta.

Multi crisis

De crisis in Syrië blijft zijn weerslag hebben op de Libanese economie, openbare instellingen en bevolking, waardoor zowel vluchtelingen als de bevolking in Libanon worstelen met te weinig beschikbaarheid van basisbehoeften als voedsel, medische zorg, onderwijs en werkgelegenheid. Daarnaast daalt de Libanese pond ook nog eens enorm in waarde en is de inflatie torenhoog.

Alles achterlaten

Leven in Libanon meemaken als vluchteling en als aanstaande moeder is verschrikkelijk moeilijk. Als vluchteling heb je te maken met de gevolgen van ontheemding, onzekerheid en een onduidelijke toekomst. Als je gedwongen wordt om te vluchten, laat je je gezinsleden, vertrouwde omgevingen en alle faciliteiten achter je. Dat geeft veel angst en stress. Voor zwangere vrouwen is de grootste uitdaging om de nodige medische hulp en begeleiding te vinden. Een gezonde zwangerschap heeft voor hen de hoogste prioriteit. Als je als zwangere vrouw op de vlucht bent, dan is deze strijd natuurlijk extra zwaar. Voor Marta, een 29-jarige Syrische die met haar gezin haar toevlucht zocht in Libanon, is dit helaas de dagelijkse realiteit.

Een jonge zwangere vrouw laat haar bloeddruk controleren door een deskundige zorgverlener.

Marta is een Syrische vrouw van 29 jaar. Ze laat haar bloeddruk meten door Zainab, de verloskundige van Medair. Dit gebeurt tijdens het spreekuur in een tent in het vluchtelingenkamp in Serraaine, Noord-Bekaa, ©Medair/Abdul Dennaoui

Een zwaar hart

Ik ontmoette Marta tijdens een consult bij een verloskundige in een informele nederzetting in Baalbek-El Hermel, Bekaa Valley, waar ze de voortgang van haar zwangerschap besprak. Mijn eerste indruk van haar was dat ze een heel rustig maar aangenaam persoon leek. Marta is zeven weken zwanger en woont met haar gezin in een overbevolkt tentenkamp in de vallei. Een overvolle tent is niet veilig of ideaal voor een aanstaande moeder, maar ze heeft geen andere optie. Net als alle vluchtelingen in Libanon probeert ze met beperkte middelen dagelijks in haar basisbehoeften te voorzien. Marta’s hart weegt zwaar als ze zich zorgen maakt over haar toekomst en het welzijn van haar ongeboren kind te midden van de instabiliteit en chaos van hun omgeving.

Elke dag een zware last

Marta vertelt met welke problemen zij en haar gezin te dealen hebben. Ze vertelt dat ze als gezin besloten hebben om te bezuinigen op maaltijden. De prijzen stijgen steeds harder en ze hebben geen enkele reserve. Een zware beslissing, maar Marta wilde haar gezondheid en die van haar baby als belangrijkste prioriteit zien. Terwijl Marta haar gevoelens hierover deelt, springen de tranen in haar ogen. “Als aanstaande moeder in mijn omstandigheden is het elke dag een zware strijd,” zegt ze. “De onzekerheid is enorm groot en het is elke dag weer afwachten of we genoeg eten, drinken en water kunnen vinden, of we gezond blijven en of er elektriciteit is. Elke dag weer ben je steeds bezig met problemen oplossen, eigenlijk voortdurend. Dat is een zware last. Ik maak me zorgen over de toekomst voor ons. Hoe kan ik straks mijn kind te eten geven als ik mezelf nauwelijks kan voeden? Ik moet prioriteit geven aan mijn gezondheid omdat de gezondheid van mijn kind ervan afhangt.”

“Elke dag weer ben je steeds bezig met problemen oplossen, eigenlijk voortdurend. Dat is een zware last. Ik maak me zorgen over de toekomst voor ons. Hoe kan ik straks mijn kind te eten geven als ik mezelf nauwelijks kan voeden?”

Een jonge zwangere vrouw laat haar zuurstofgehalte in het bloed controleren door een deskundige zorgverlener.

Marta laat het zuurstofgehalte in haar bloed meten door Zainab, de verloskundige van Medair. Ze is op het spreekuur van Zainab in een tent in het kamp in Serraaine, Noord-Bekaa. ©Medair/Abdul Dennaoui

Medische zegen

Ondanks de uitdagingen voelt Marta zich nog steeds gezegend dat ze gebruik van maken van medische zorg. “Het is een zegen dat ik, ondanks de stijgende kosten en de voortdurende crisis, nog steeds hier ben en terecht kan bij medische professionals”, zegt ze. “Dat Medair hier medische hulp biedt, betekent dat ik prioriteit kan geven aan mijn gezondheid en de gezondheid van mijn baby, zonder me al te veel zorgen te maken over hoe ik vervoer regel en hoe ik bij een ziekenhuis kom.”

Tentbezoek (i.p.v. huisbezoek)

Marta werd in haar tent door een verloskundige bezocht en kon zo haar adviezen opvolgen voor een gezonde zwangerschap en tegelijkertijd haar gezondheid en die van haar ongeboren kind in de gaten houden. “Vandaag heb ik tijdens mijn vervolgconsult mijn bloeddruk, zuurstof en bloedsuikerspiegel laten controleren”, vertelt ze. “Zainab (de verloskundige van Medair) vertelde me dat mijn ijzergehalte laag was. Dit komt omdat ik niet ben aangekomen tijdens mijn zwangerschap. Ik weet nu hoe ik een beter ijzergehalte kan krijgen en wat ik nu moet aanpassen. Zonder dit consult van vandaag had ik waarschijnlijk niet geweten dat ik een ijzertekort had.”

In goede medische handen

Marta’s vastberadenheid om zichzelf en haar ongeboren kind een betere toekomst te bieden is inspirerend. Aanstaande moeders zoals Marta willen niets liever dan een gezonde zwangerschap en veilige bevalling. Ons werk doen we voor Marta en voor al die andere vrouwen die onder zulke moeilijke omstandigheden zwanger zijn. Wat is het een geruststelling dat Marta in goede medische handen is. Als team van Medair bidden we haar een gezonde zwangerschap en een veilige bevalling toe.


De medische zorg van Medair in Libanon wordt gefinancierd door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken en gulle particuliere donateurs.

Voor deze inhoud is gebruik gemaakt van bronnen verzameld door Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit document zijn uitsluitend die van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.

LAATSTE NIEUWS