Verhalen

Thuis betekent meer

Wanneer mensen vertellen over hun leven vóór de crisis in Irak, dan hoor je over een normaal leven. Het gaat over de gewone dagelijkse dingen: kinderen naar school brengen, naar het werk gaan, eten koken en af en toe familiebezoek. Mohammed herinnert zich de laatste keer dat zijn familie bij hem thuis kwam. Zijn jongere broer was verloofd en de hele familie kwam bijeen om dit feest met het jonge stel te vieren. Wat ze niet wisten, was dat het de laatste keer zou zijn. Al het normale verdween door het conflict in Irak. In juni 2014 werd de stad Mosul in vijf dagen tijd veroverd door gewapende groepen. Mosul was altijd al een belangrijke handelsstad in Irak. De stad bleef drie jaar lang bezet.

Nu, in de nasleep van het geweld en de herovering van Mosul, spreek ik Mohammed in de keuken van zijn geboortehuis in het westen van de stad.

“Hier ben ik opgegroeid en ik heb hier altijd gewoond,” vertelt hij. Toen Mohammed acht jaar was, overleed zijn vader. “Mijn vader heeft ons dit huis nagelaten.” Zeven jaar later, op zijn vijftiende, overleed ook zijn moeder. Mohammed en zijn drie broers waren op zichzelf aangewezen.

“Ik was een wees toen ik met mijn vrouw trouwde. Ze betekende alles voor me toen ze in mijn leven kwam,” zegt Mohammed met een stralend gezicht. “Toen onze kinderen geboren werden, kon ik het gewoon niet geloven dat ik nu zelf vader was. Mijn vader gaf me heel veel liefde en ik wil mijn twee kinderen zo goed mogelijk verzorgen. Mijn doel is dat onze familie samen kan blijven. Dat wilde mijn vader ook. Ik was jong toen hij overleed, maar dat was wat hij wilde.”

De familie van Mohammed woonde tot eind 2014 in het huis. Toen bereikten de gevechten hun buurt.

“We waren altijd bang om gedood te worden. We konden het niet geloven dat we overleefden, zelfs nu nog. We woonden nog in ons huis toen er in de buurt ontploffingen kwamen. De twee gaten in het dak zijn van mortieren. Mijn zus was thuis toen het gebeurde.

Toen zijn we gevlucht, voordat er nog meer zou gebeuren. We zouden het anders niet overleefd hebben. In juli 2015 was de grote luchtaanval.”

De Verenigde Naties schatten dat ongeveer 130.000 huizen verwoest zijn tijdens de herovering van Mosul. Nu ligt er acht miljoen ton puin en vuil verspreid door de stad.

Er zijn 9.000 tot 11.000 burgerslachtoffers gevallen.  Twee van de slachtoffer zijn kinderen van Almass. De 57-jarige vrouw komt met een stok aangelopen. In haar huis komt de winterkou door de lege venster- en deuropeningen naar binnen waaien. Het kale cement zuigt alle warmte uit de ruimte weg.

In 2017 schuilde Almass met haar familie van 17 mensen onder de trap toen de gevechten naderden. Het dak werd geraakt en stortte in. Meerdere personen raakten gewond en twee familieleden stierven ter plekke.

“Die dag hebben we twee kinderen verloren. De ene was tien jaar, de andere elf. Er was een luchtaanval. Mijn kinderen werden gedood terwijl ze honger hadden. Ze vroegen om snoep, maar we hadden niets. Ze vroegen om eten, maar we konden hen niets geven.

Door de inslag werden onze kleren van het lijf getrokken.  We schreeuwden om hulp. Niemand wist wat we moesten doen totdat de buren kwamen.”

Ze vluchtten eerst naar een andere wijk, waar ze twee jaar lang thuisloos waren.

“Twee weken geleden zijn we weer thuis gekomen. Ik weet dat het beschadigd is, maar ik weet ook dat het ons thuis in,” zegt Almass.

Een andere organisatie heeft het dak gerepareerd na de luchtaanval. “Ik heb ten minste een dak. Het is beter dan de tenten. Als er nog meer gerepareerd wordt, dan kan het ons beschermen.”

Medair ondersteunt Almass door ramen en deuren te leveren en andere kleine reparaties uit te voeren, zodat de familie bescherming heeft tegen zowel de zomerse als de winterse omstandigheden.

Sommige families willen naar hun huizen in West-Mosul terugkeren, maar kunnen dat niet om economische redenen, zoals de kosten van het herbouwen van hun huizen1.

De familie van Mohammed ging terug toen hun geld op was en ze nergens anders heen konden. Momenteel wonen Mohammed met zijn gezin en zijn drie broers met hun gezinnen allemaal in het huis van een van de broers in dezelfde straat.

“Hier heb ik mijn jeugd doorgebracht. Hier heeft mijn vader ook gewoond. Het betekent alles voor mij. Als het gerepareerd is, kan ik naar huis teruggaan met mijn gezin en dat van mijn broer. De andere twee broers blijven hier wonen.”

De reparatie van de keuken, waar de luchtaanval het huis trof, valt buiten de mogelijkheden van Medair. De Medair-teams herstellen wel de andere delen van het huis. Er wordt een afscheiding gemaakt tussen het veilige en het onveilige deel.

“Mijn doel is om mijn kinderen goed op te voeden, ze een opleiding te geven en liefde.”

Mohammed, zijn vrouw en de twee zoons gaan terug naar het huis van zijn jeugd. Dat is de plek waar de herinneringen aan zijn moeder en vader liggen. In dat huis wil Mohammed de geschiedenis voortzetten en voor zijn kinderen zorgen.

“Hier heb ik mijn jeugd doorgebracht. Hier heeft mijn vader ook gewoond. Het betekent alles voor mij. Als het gerepareerd is, kan ik naar huis teruggaan met mijn gezin en dat van mijn broer. De andere twee broers blijven hier wonen.”

De reparatie van de keuken, waar de luchtaanval het huis trof, valt buiten de mogelijkheden van Medair. De Medair-teams herstellen wel de andere delen van het huis. Er wordt een afscheiding gemaakt tussen het veilige en het onveilige deel.

“Mijn doel is om mijn kinderen goed op te voeden, ze een opleiding te geven en liefde.”

Mohammed, zijn vrouw en de twee zoons gaan terug naar het huis van zijn jeugd. Dat is de plek waar de herinneringen aan zijn moeder en vader liggen. In dat huis wil Mohammed de geschiedenis voortzetten en voor zijn kinderen zorgen.


 

Medair biedt in Irak onderdak, gezondheidszorg, psychosociale zorg, veilig drinkwater, latrines en hygiëne voor kwetsbare mensen. 

Voor deze inhoud is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in deze publicatie vallen uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.

 

1IOM UN Migration (June 2019), “West Mosul; Perceptions on Return and Reintegration among stayees, IDPs and Returnees

2Associated Press (December 21, 2017), “Mosul is a graveyard: Final IS battle kills 9,000 civilians,