Verhalen

Crisis in Oekraïne: op zoek naar veiligheid

In Ternopil in het westen van Oekraïne staat het leven op zijn kop

Ihor Hirtsjak lacht vaak, maar in zijn ogen zie je het verdriet. Als locoburgemeester van Ternopil in Oekraïne is hij de hele dag door bezig om problemen op te lossen en in zijn stad duizenden gevluchte mensen op te vangen.

“Het leven is compleet veranderd”, zegt hij. “Het staat op zijn kop. We verwachten binnen enkele weken voedseltekorten omdat er geen aanvoer mogelijk is.”

Hirtsjak en het Medair-team hebben elkaar ontmoet bij de Poolse grens toen hij onderweg was naar Ternopil. In de stad met ruim 225.000 inwoners zijn in de afgelopen drie weken meer dan 20.000 mensen opgevangen. De meesten zijn doorgereisd naar Lviv en Europese landen, maar ongeveer 4.000 mensen zijn in Ternopil gebleven. Vrijwilligers zijn actief in 12 opvangcentra in scholen, maar Hirtsjak beseft dat dit geen permanente oplossing is.

“Op dit moment zijn het allemaal vrijwilligers die vluchtelingen opvangen, maar we houden dat niet vol. Vluchtelingen worden in scholen opgevangen, maar zo kunnen de kinderen niet naar school. De vrijwilligers hebben ook hun eigen werk. De inwoners van Ternopil zijn niet rijk, maar ze doen alles wat ze kunnen om te helpen.”

Oksana is het hoofd van één van de scholen. Zelfs om half tien ’s avonds lacht ze nog en zit ze vol energie. Met haar team runt ze nu een opvanglocatie met 100 bedden. Ze nemen zelfs de lakens mee naar huis om ze te wassen.

Een oudere vrouw met een omgeslagen deken middenin een groep mensen.

Veel families hebben lange reizen afgelegd voordat ze bij de Poolse grens aankomen. © Medair/Dale MacMillan

Anatoli is een van de mensen die met zijn gezin in Oksana’s school opgevangen wordt. Met zijn vrouw, twee kinderen en bejaarde ouders is hij hier al vier nachten. Morgenochtend gaan ze verder naar Duitsland, via Roemenië en Slowakije. Ze zijn met de taxi hier gekomen.

 

Zijn huis in het oosten van Oekraïne ligt in een gebied dat sinds 2014 omstreden is. De tien dagen voor hun vertrek noemt hij een ‘hel op aarde’.

“Laat me het verhaal vertellen. Dit is geen nieuw conflict, maar het is de laatste tijd veel erger geworden.” Hij vertelt hoe ze dagenlang in de kelder zaten, op stoelen moesten slapen en zonder licht, gas of telefoon zaten. Buiten konden ze de bommen en beschietingen horen. Ze besloten te vluchten, maar de vlucht was erg gevaarlijk. Ze vertrokken te voet, liepen in het donker door de velden totdat ze een lift kregen van een noodhulptransport. Toen ze verder gingen met de bus, moesten ze in het gangpad zitten omdat alle stoelen bezet waren. Nu rusten ze even uit in Ternopil.

Ook locoburgemeester Ihor Hirtsjak weet hoe zwaar de mensen het hebben die in Ternopil aankomen. “Mensen stappen uit de trein en vertellen dat ze de hele reis op één been moesten staan. Er was een vrouw die haar baby urenlang moest tillen. Toen ik het kind van haar overnam, had ze geen gevoel meer in haar handen. Soms smeken mensen om water.”

“We kunnen maar niet geloven dat dit nu echt gebeurt”, zegt Oksana. “We zijn allemaal in shock.”

Ihor Hirtsjak vertelt over zijn eigen ervaring met het conflict. Zijn vrouw is met hun drie kinderen naar Polen gegaan. Een week geleden heeft hij ze erheen gebracht.

“Ik kan natuurlijk niet vertrekken”, vertelt hij. “Ik heb ze weggebracht en afscheid genomen. Toen ik thuiskwam en het speelgoed zag liggen, moest ik huilen. Nu ben ik elke dag in de stad bezig om problemen op te lossen. Ik kan mijn hoofd erbij houden, omdat ik me geen zorgen maak over mijn gezin.”

A young boy with a bright red backpack holds an adult's hand in a crowd.

Een kind houdt de hand van zijn moeder vast terwijl ze de grens van Oekraïne naar Polen oversteken. © Medair/Dale MacMillan

 

Jeff Mills is projectcoördinator van Medair. Het verhaal van Anatoli maakt hem dankbaar maar ook verdrietig.

“Ik zag dat hij het moeilijk vond om te vertellen wat er allemaal is gebeurd. Ik ben dankbaar dat dit gezin hulp kreeg onderweg, maar het is heel verdrietig dat dit nodig is.”

Het noodhulpteam van Medair werkt in Polen en Oekraïne om mensen te helpen die getroffen zijn door het conflict dat eind februari oplaaide. Met onze projecten geven we medische zorg, ondersteunen we vrijwilligersorganisaties die al helpen en geven we psychische zorg en traumahulp aan vluchtelingen, vrijwilligers en zorgverleners in Oekraïne en Polen. Ook hopen we reparaties te gaan uitvoeren aan belangrijke openbare voorzieningen, zoals ziekenhuizen, waterleidingen en schuilkelders.

Meld u aan voor onze nieuwsbrief en ontvang regelmatig updates over ons werk in Oekraïne en bij crises over heel de wereld: https://www.medair.org/nl/sign-up/


Voor deze inhoud is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.