Water, Sanitatie en Hygiëne (WASH)
Waarom WASH?
In een crisissituatie zijn slechts weinig zaken belangrijker dan de beschikbaarheid van schoon water en een hygiënische manier om afval af te voeren. Dr. Lee Jong-Wook, voormalig Directeur-Generaal van de Wereld Gezondheidsorganisatie, zegt:
"Water en Sanitatie behoren tot de belangrijkste randvoorwaarden voor de volksgezondheid. Ik noem dit vaak het gezondheids-abc. Als we namelijk, onafhankelijk van de verschillen in levensomstandigheden, toegang tot schoon water en adequate sanitaire voorzieningen voor alle mensen kunnen verzekeren, dan winnen we een grote slag tegen allerlei ziekten."[1]
Bij rampen en in andere crisissituaties is de behoefte aan Water, Sanitatie en Hygiëne (WASH) groot. Overstromingen kunnen leiden tot verontreiniging van waterbronnen. Een beschadigde infrastructuur kan betekenen dat er geen water meer aangevoerd kan worden. Tijdens conflicten waarbij mensen op de vlucht slaan, moet de toegang tot water en sanitaire voorzieningen gerealiseerd worden onder onbekende omstandigheden, vaak in overbevolkte kampen. Onhygiënische sanitaire voorzieningen kunnen leiden tot de verspreiding van ziekten. De WASH-projecten van Medair bieden essentiële, levensbelangrijke ondersteuning, die de getroffen mensen helpt hun waardigheid te herstellen.
De WatSan-sector van Medair
Vrouw in Afghanistan
In 1991 voerde Medair het eerste, kleine WASH-project in Zuid-Sudan uit. In 1999 zorgden nieuwe organisatiedoelen en ervaren medewerkers voor een transformatie van Medair tot een serieuze WASH-uitvoerder. Rond die tijd was Medair al bezig om bestaande waterbronnen in Zuid-Sudan te herstellen en werd begonnen om met een handboor nieuwe bronnen aan te leggen. In 2001 kocht Medair een boormachine en kon het team in ongeveer een jaar tijd 15 nieuwe bronnen aanleggen.
De meest uitgevoerde WASH-activiteit van Medair is het herstellen en onderhouden van waterpunten zoals bronnen, open bronnen en boorgaten waarbij een handpomp gebruikt wordt. Ter aanvulling op deze projecten krijgen mensen opleiding op het gebied van hygiëne en worden watercomités opgeleid, die verantwoordelijk zijn voor het operationeel blijven van een waterpunt. Medair heeft voor noodsituaties, waar snellere en grootschaligere inzet nodig is, expertise opgebouwd op het gebied van machineboringen, spoelboren, chemische waterzuivering en de bouw van grootschalige latrines. Naast de noodhulp blijft Medair eenvoudige technologieën onderzoeken en aanpassen, zoals zandfilters, desinfectie door zonlicht en slibvorming.
Sterke punten van de WASH-sector van Medair
Boren van een waterbron in Madagascar
Ervaring
Medair heeft belangrijke, blijvende hulp geboden in WASH-crisissituaties over de hele wereld. Onze ervaring is 15 jaar geleden begonnen en is in de laatste zeven jaar exponentieel gegroeid. De meeste landenprogramma's van Medair zijn inmiddels tot op zekere hoogte afhankelijk van deze sector. Bovendien beschikken de WASH-medewerkers van Medair over vele jaren aan waardevolle ervaring.
Behoeften vaststellen
Medair voert een kort WASH-onderzoek uit voor elke te verwachten crisis om de aard en de urgentie van de situatie vast te stellen. We beoordelen het aantal en het soort faciliteiten en hulpbronnen dat nodig is, waardoor we op accurate wijze onze totale hulp kunnen plannen.
Flexibele aanpak
Medair is flexibel in de keuze van de technologie, van hoogtechnologische oplossingen (machineboringen, chemische behandeling) tot eenvoudige (spoelboren, graven). Eenvoudige technologie verdient normaliter de voorkeur vanwege de relatief lage kosten en de aansluiting bij lokale kennis. In noodsituaties kunnen we echter kiezen voor een geavanceerdere en snellere methode om levens te redden en ziekte te voorkomen.
Innovatie
Medair maakt gebruik van technieken zoals een aangepaste methode van “jetting”, wat een eenvoudige manier is om snel aanvoer van voldoende schoon water te kunnen realiseren. Medair heeft ook een klein, mobiel waterzuiveringssysteem ontworpen, dat gebruik maakt van opblaasbare tanks en chemicaliën voor het behandelen van vuil oppervlaktewater in heel Sudan.
Mensgericht
Medair werkt samen met mensen ter plaatse bij het plannen en uitvoeren van alle activiteiten, om op die manier eigenaarschap en duurzaamheid te bevorderen.
Balans tussen technische implementatie en opleiding
Een splinternieuwe sanitaire voorziening wordt mogelijk niet gebruikt als mensen niet weten waarvoor die gebruikt kan worden. Tegelijkertijd helpt training niet als mensen de apparatuur niet kunnen bekijken en gebruiken. Daarom is een belans nodig tussen het leveren van nieuwe apparatuur en training voor het gebruik ervan. Training op het gebied van hygiëne is in bijna ieder Medair-programma geïntegreerd.
Interne conferenties en kennismanagement
Medair organiseert jaarlijks een interne WASH-conferentie, waardoor kennis verspreid wordt en waar doelen en werkwijzen voor de sector ontwikkeld en geëvalueerd worden. Twee goed gekwalificeerde sectoradviseurs bewaken het kennismanagement.
Afstemming met andere organisaties
Medair werkt nauw samen met andere partijen in de humanitaire sector en concurreert niet met hen. Daardoor kunnen we zo goed en nuttig mogelijk ondersteuning bieden. En dat geldt ook als we samen met andere sectoren van Medair werken, zoals Gezondheidszorg en Onderdak en infrastructuur.
Casus: Zuid-Sudan
Medair gebruikt een machineboor om boorgaten te maken op afgelegen plaatsen in Zuid-Sudan, waar het water vaak 100 meter diep zit. Elk boorgat wordt door minstens 500 mensen gebruikt. Medair heeft ook mobiele noodwaterbehandelingssystemen geplaatst op tussenstations voor terugkerende mensen. Bovendien worden hygiëne en goede sanitaire praktijken gestimuleerd.
Casus: Madagaskar
De overstromingen die optreden als gevolg van cyclonen die Madagaskar treffen, verwoesten vaak waterpunten. Medair heeft snel een groot aantal bronnen kunnen realiseren door een innovatieve techniek voor spoelboringen te gebruiken.
Casus: Sudan (Noordelijke staten), Uganda
In beide landen zijn overbevolkte kampen aanwezig, wat bijzondere uitdagingen op het gebied van WASH betekent. Een belangrijke mijlpaal is het installeren van waterdistributiesystemen in de kampen. Water wordt uit een boorgat naar een verhoogde tank gepompt, van waaruit het water via leidingen en kranen naar de mensen wordt gebracht. Medair is ook bezig met de grootschalige aanleg van eenvoudige latrines in de kampen.
[1] Dr. Lee Jong-Wook, former Director General of the World Health Organization
