Gezondheidszorg
Waarom Gezondheidszorg?
De meest kwetsbare plekken op aarde zijn vaak de plaatsen die getroffen worden door natuurrampen of conclicten. De ernstigste bedreiging voor de gezondheid van de getroffen mensen in deze gebieden komt vaak meer door ziekte en uitbraken van ziekten dan door het eigenlijke geweld of letsel. Een onderzoek uit 2006 naar sterftecijfers in de Democratische Republiek Congo toonde aan dat het merendeel van de 3,9 miljoen sterfgevallen tijdens het conflict, dat van 1998 tot 2004 duurde, veroorzaakt werd door ziekte:
"De meeste doden vielen door eenvoudig te voorkomen en te behandelen ziekten, meer dan door geweld... Het verbeteren van de voedselveiligheid en de toegang tot essentiële gezondheidszorg zoals vaccinatie, schoon water, met insecticide behandelde muskietennetten en behandeling van veel voorkomende ziekten kunnen leiden tot een enorme afname van het aantal sterfgevallen."[1]
Wanneer er ergens oorlog is of grote groepen mensen verdreven zijn door een natuurramp, is op twee vlakken medische zorg nodig. Het eerste bestaat uit onmiddellijke behandeling van diverse verwondingen, zoals schotwonden, letsel veroorzaakt door bommen of landmijnen of verbrijzelingen na aardbevingen. Het tweede is de mensen toegang bieden tot basisgezondheidszorg, met een bijzondere nadruk op preventie en behandeling van besmettelijke ziekten. In veel situaties van massale verplaatsingen zijn de belangrijkste doodsoorzaken diarree, luchtweginfecties, mazelen, malaria en ondervoeding. Dit zijn te voorkomen ziekten die gewoonlijk goed behandeld kunnen worden binnen de basisgezondheidszorg.
De sector Gezondheidszorg van Medair
Interventie tegen ondervoeding in Zuid-Soedan
Medair is zich bezig gaan houden met gezondheidszorg in het eerste jaar van ons bestaan, met het eerste project in Soroti, Oeganda, in 1988. Het team van Medair ondersteunde de bevolking bij vaccinatieprojecten en medische evacuaties en verzorgde ook voedselondersteuning voor tuberculosepatiënten. Sindsdien zijn onze Gezondheidszorg-acties doorlopend gegroeid en is Gezondheidszorg één van onze drie belangrijke expertisesectoren geworden.
Medair richt zich op basisgezondheidszorg, die zowel preventieve als curatieve zorg omvat. We werken samen met de mensen ter plaatse aan het opzetten en uitvoeren van onze Gezondheidszorg-programma's.
Preventieve zorg
De preventieve zorg omvat systematische vaccinatie van kinderen en vrouwen, prenatale klinieken, gezondheidseducatie, ontwormingscampagnes en de distributie van duurzame, met insecticide behandelde muskietennetten.
In landen zoals Dem. Rep. Congo en Oeganda biedt Medair psychosociale zorg aan door conflicten getraumatiseerde mensen, met name kinderen.
Curatieve zorg
De curatieve zorg omvat basiszorg voor de meest voorkomende ziekten en waar mogelijk doorverwijzen van de complexere gevallen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Onder curatieve zorg kan ook verloskundige noodhulp vallen en specifieke bestrijdingsprogramma's tegen ziekten zoals tuberculose, oogbindvliesontsteking en huidziekte veroorzaakt door de guineaworm.
Zowel de preventieve als de curatieve zorg wordt meestal verleend vanuit vaste klinieken of vanuit mobiele klinieken op plaatsen die moeilijk toegankelijk of gevaarlijk zijn. Sommige preventieve zorg wordt verleend door opgeleide gezondheidszorgmedewerkers in de dorpen.
Noodhulp
We zijn in staat om in actie te komen bij uitbraken van ziekten zoals cholera of meningitis in landen waar dit tot grote problemen kan leiden. In sommige landen heeft Medair ook voedselprogramma's voor kinderen en moeders, om ze te screenen op ondervoeding en ze daarvoor te behandelen.
Tweedelijns gezondheidszorg
Medair houdt zich soms bezig met tweedelijns gezondheidszorg, met name gezondheidszorg voor moeders. Als er geen andere organisatie met deze expertise aanwezig is, dan ondersteunt Medair heel af en toe de plaatselijke medici bij noodoperaties.
Sterke punten van de Gezondheidszorg-sector van Medair
Medair dokter onderzoekt een patient
Ervaring
Medair biedt vanaf het begin in 1988 Gezondheidszorg. Twintig jaar later hebben we onschatbare ervaring opgebouwd en bevinden we ons aan het front, waar we levensreddende zorg bieden aan mensen in afgelegen en onveilige gebieden over de hele wereld.
Behoeften vaststellen
Het afleggen van verantwoording dat Medair nastreeft, komt ondermeer tot uitdrukking in het operationele onderzoek dat we uitvoeren om de gezondheidsproblemen van de mensen te begrijpen. We voeren basisonderzoek in huishoudens uit, malariaonderzoek, KAP (kennis, attitude, praktijk) onderzoek om attitude en gedrag in beeld te brengen omtrent de zorgvraag of de algemene ziektepreventie, onderzoek naar de specifieke resultaten van de distributie van muskietennetten en onderzoek naar sterftecijfers om de effecten van onze acties vast te stellen.
Reacties van mensen
Medair vraagt om reacties van mensen aangaande de gezondheidszorg die ze ontvangen. Daarmee kunnen we de kwaliteit en de daadwerkelijke toegankelijkheid van de zorg voor de meest kwetsbare mensen bewaken. Hierdoor hebben we culturele drempels en taaldrempels die mensen mogelijk ervan weerhielden om zorg te vragen kunnen verlagen. Zo hebben we bijvoorbeeld vrouwelijke gezondheidszorgmedewerkers aangenomen om ervoor te zorgen dat vrouwen in een conservatieve samenleving ook naar de klinieken kunnen gaan.
Flexibele aanpak
Gezondheidszorg omvat alles van dringende noodhulp tot langduriger wederopbouw met preventieve en curatieve gezondheidszorg. Daarom is het noodzakelijk dat de Gezondheidszorgteams van Medair in staat zijn om onmiddellijk veel verschillende soorten gezondheidszorg te bieden. Dankzij onze flexibele aanpak en onze toegewijde medewerkers kunnen we efficiënt en effectief in actie komen in moeilijke en soms gevaarlijke situaties.
Toerusting (capaciteitsopbouw)
Medair richt zich op het versterken van eventueel bestaande plaatselijke systemen in plaats van het opzetten van afzonderlijke klinieken die volledig afhankelijk zijn van Medair en niet van het overheidssysteem. We leggen de nadruk op het opleiden van gezondheidszorgmedewerkers om gestandaardiseerde behandelingsprotocollen te gebruiken en verstandig voor te schrijven, waardoor de kwaliteit van de zorg toeneemt en geïnvesteerd wordt in de lange-termijn toekomst van de gezondheidszorg in een gebied. Door samen met de mensen te werken blijven niet alleen hun onafhankelijkheid en waardigheid intact, maar worden de Gezondheidszorg-programma's bovendien stabieler en duurzamer.
Zorgkwaliteit en vaste normen handhaven
We passen strenge supervisie toe op onze gezondheidszorgprojecten, ondermeer door regelmatig de kwaliteit van de geboden zorg vast te stellen. We gebruiken standaard protocollen en essentiële medicijnen conform nationale en internationale aanbevelingen.
Afstemming met andere organisaties
Medair werkt nauw samen met andere partijen in de hulpsector en concurreert niet met hen. Daardoor kunnen we zo goed en nuttig mogelijk ondersteuning bieden. En dat geldt ook als we samen met andere sectoren van Medair werken, zoals WatSan en Onderdak en infrastructuur.
Kwetsbare mensen bijstaan is onze passie
Medair zoekt gebieden op waar andere organisaties geen hulp bieden. Dat betekent dat we vaak in afgelegen, moeilijk te bereiken gebieden of onder geïsoleerd levende groepen werken. Dit brengt veel logistieke uitdagingen met zich mee ten aanzien van het vervoer van medewerkers en medische materialen. De ervaren logistieke medewerkers van Medair zijn van onschatbare waarde. Daardoor kunnen we gezondheidszorg bieden op plekken waar we anders niet zouden kunnen komen.
Casus: Soedan (Noordelijke en Zuidelijke Staten)
Na gedurende lange tijd een programma voor de ondersteuning van de basisgezondheidszorg in stand gehouden te hebben, moest Medair in 2003 snel omschakelen naar noodhulp vanwege aanvallen op dorpen. Medair blijft de basisgezondheidszorg ondersteunen, maar de teams bestrijden daarnaast uitbraken van malaria, diarree, meningitis en mazelen onder de ontheemde bevolking door heel Soedan.
Casus: Afghanistan
In Afghanistan sterft ongeveer één op de negen vrouwen tijdens of vlak na de zwangerschap. In de afgelegen gebieden is dit aantal nog hoger. De provincie Badakhshan in het noordoosten heeft het hoogste moedersterftecijfer ter wereld.[2] In dat gebied bestaat een strikte islamitische traditie. Daarom was de grootste prioriteit van Medair om vrouwelijke gezondheidszorgmedewerkers aan te nemen, zodat de vrouwen naar de klinieken konden komen. Omdat het dichtstbijzijnde ziekenhuis onbereikbaar was voor het merendeel van de mensen, heeft Medair opleiding en ondersteuning geboden voor verloskundige noodhulp in de centrale kliniek.
Casus: Democratische Republiek Congo
Medair ondersteunt de levering van medicijnen en het geven van opleiding aan meer dan 600 gezondheidszorgcentra in het noordoosten van de Dem. Rep. Congo. Twee belangrijke aandachtsvelden zijn malariapreventie en -behandeling en het verstrekken van de effectieve medicijnen voor Artemisin-multitherapie (ACT). De teams worden ook regelmatig ingezet bij uitbraken van cholera, mazelen en zo nu en dan pest.
[1] Coghlan, B., Brennan, R., Ngoy, P., Dofiara, D., Otto, B., & Stewart, T. (2006). Republic of Congo: A nationwide survey.
[2] Maternal Mortality in Afghanistan: Magnitude, Causes, Risk Factors and Preventability.
Summary Findings. Linda Bartlett, MD, MHSc, UNICEF. 2002
