Somalia: Zó berooid heb ik mensen nog nooit gezien
Medair-medewerker Stella Chetham bezoekt een ontheemdenkamp in Somaliland.
In de overvolle kampen rondom de stad Burao leven gezinnen in onbeschrijfelijke armoede. Velen van hen hebben hun huizen en bezigheden achter moeten laten om aan het geweld in zuid-centraal Somalië te ontkomen. Hier zijn ze veilig, maar berooid. En ze proberen de zwaarste droogte in de regio sinds tientallen jaren te overleven.
Tijdens mijn bezoeken aan de kampen, sta ik versteld van de dingen waarmee de mensen onderdak in elkaar zetten. Een oude spijkerbroek wordt onderdeel van het dak, lege cementzakken worden gebruikt als muur en een matras op lege blikken is een bed. Niets wordt ongebruikt gelaten.
In één van de grotere kampen zit ik met Maryam Mohamad Ali, moeder van zes kinderen. Ze heeft haar jongste baby, pas 15 dagen oud, in haar armen. Als Maryam haar verhaal vertelt, kan ik alleen maar stil zijn en luisteren.
Maryam met haar pasgeboren kind in een provisorische schuilplaats.
“Ik kom uit het zuidwesten van Mogadishu,” vertelt ze. “Mijn man kwam twee jaar geleden met me mee. Maar hij heeft nu een andere vrouw, en dus ben ik alleen.
“Toen de oorlog begon, gingen de milities vrouwen verkrachten en onze spullen meenemen. We verbouwden graan om te kunnen overleven, maar ze kwamen en namen het mee. Twee militiesoldaten kwamen in ons huis, één maakte me bang en de ander verkrachtte me. Mijn kinderen waren thuis en begonnen te huilen. Ik word verdrietig als ik eraan terugdenk.”
Maryam en haar gezin sloegen te voet op de vlucht uit Mogadishu. Ze liepen bijna een maand zonder ophouden en kwamen uiteindelijk aan in Galkayo: “We bleven twee maanden in Galkayo, bedelden om te overleven en om de reis naar Burao te kunnen betalen. Toen werden onze kleren gestolen door bandieten.
“Sinds we hier zijn, zijn we veilig. We hebben een rustig leven, maar hebben niet veel om van te overleven. We bedelen om eten en kleren. De mensen in Burao helpen ons. Maar nu heb ik net een baby gekregen en mijn man is weg. Ik kan nu niet bedelen omdat ik net bevallen ben. Mijn dochter van zeven gaat naar de stad om te bedelen en brengt geld mee zodat we kunnen overleven.”
Zainab Abdi Nur en haar jonge zoon bij hun onderkomen in het kamp.
“Hier is het leven beter,” zegt Zainab. “We gaan naar de stad om te bedelen en krijgen daar wat geld en eten. Ook de hulporganisaties zorgen voor dingen, dus is het leven hier beter. Medair heeft latrines en plastic zeilen geregeld, en mijn jongste zoon is vorige week opgenomen in het voedselprogramma.”
Mijn hart breekt als ik deze vrouwen hun verhalen hoor vertellen. Hoe kunnen ze zeggen dat het leven hier beter is, terwijl ze in zulke wanhopige omstandigheden verkeren? Hoe moet hun leven hiervóór zijn geweest?
Ik kan de mensen die ik in deze kampen gezien en ontmoet heb niet meer vergeten. Voor ons in het Westen is het soms moeilijk voor te stellen hoe echte armoede eruit ziet. Als ik het zou moeten beschrijven of laten zien, dan zou ik het over deze kampen hebben.
En toch weet ik dat we met uw hulp hier echte verandering bewerken. Medair heeft een meervoudig programma in de kampen: behandeling van ondervoede kinderen, verbetering van de toegang tot water, latrines en hygiëne en ondersteuning van de gezondheidszorg voor moeders.
Medair-medewerkers graven een geul voor de pijpleiding waarmee het kamp aangesloten wordt op de waterleiding van Burao.
Op de dag dat ik in het kamp ben, wordt de waterleiding voor het eerst ingeschakeld. Schoon drinkwater vinden was hier een groot probleem. De mensen moesten water kopen bij tankwagens of lange afstanden lopen en veel geld betalen om hun jerrycans te vullen.
Maar mede dankzij uw steun heeft Medair de toestand sterk kunnen verbeteren. Er zijn ondergrondse pijpleidingen aangelegd waarmee twee van de grootste kampen aangesloten zijn op het waterleidingnet van Burao. Nu hebben de mensen een veilige en betrouwbare bron van drinkwater, vlakbij hun onderkomens en tegen een fractie van de eerdere kosten. “Het water is goedkoper, dus kunnen we meer dingen zoals brood en aardappels kopen,” vertelt Bunay.
Als ik vertrek uit het kamp, laat ik mensen achter die dag in dag uit onder de meest schrijnende omstandigheden leven, niet wetend hoe ze de volgende dag zullen overleven. Zó berooid heb ik mensen nog nooit gezien. Maar als ik met hen praat ontmoet ik moedige, warme en waardige mensen. Ik zou zoveel voor hen willen doen. Veel daarvan ligt buiten mijn mogelijkheden, maar ik kan u wel over hen vertellen.
Vergeet hen alstublieft niet. Ze hebben ongelofelijk geleden. Ze hebben letterlijk niets. Als we hier niet zouden werken, zou hun situatie nog ondraaglijker zijn.
Maar dankzij uw steun kunnen we hen helpen met basisvoorzieningen, zodat ze kunnen wassen, schoon water kunnen drinken en met enige waardigheid hygiënisch kunnen blijven. We voeden hun ondervoede kinderen en bieden gezondheidszorg aan moeders. Ik hoop echt dat we door kunnen gaan met het werk dat we naast deze moedige mensen doen.
Geef alstublieft vandaag.
__________________________________________________________________________
In 1991 heeft Somaliland zich onafhankelijk verklaard van Somalië. De onafhankelijkheid is niet erkend door de internationale gemeenschap.
Voor dit artikel is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.
Geef het door: 
