Somalia: Ogen spreken meer dan de mond
In een afgelegen dorp ziet Medair-medewerker Ed Nash hoop tussen de dodelijke droogte.
Ze doet een stap naar voren met een plechtige blik op haar gezicht. Een meisje nog. Te jong voor een sluier. Ze heeft een crèmekleurige, elegante jurk aan zoals een bruidsmeisje. Met haar pofmouwen en armbanden zou ze zomaar op een Europese of Amerikaanse bruiloft kunnen lopen.
In werkelijkheid komt ze naar voren om door ons voedingsteam gewogen en gemeten te worden. Eerst wordt de mate van haar ondervoeding vastgesteld en dan krijgt ze therapeutisch voeding. Ze is één van de duizenden ondervoede kinderen in Somaliland die de dodelijke droogte in de Hoorn van Afrika proberen
Het voedingsteam van Medair weegt een ondervoed meisje in een bruidsmeisjesjurk.
In een zilverkleurige terreinwagen rijd ik naar Gumburu Xangeyo, het meest afgelegen dorp in de regio Sool in Somaliland, een gebied waar Medair hulp biedt. Het regenseizoen (de Deyr) is al weken geleden begonnen, maar ook vandaag regent het niet. Verstikkend wervelt de harde wind stof en zand omhoog.
We hebben al twee uur gereden en hebben nog vijf uur te gaan. We verlaten de snelweg en gaan verder op een gevaarlijk, mul zandpad met overwachtse bochten. Op dit soort paden komen auto's vaak vast te zitten en moeten ze uitgegraven worden. Ik staar uit het raam en onderga het eindeloze gehobbel terwijl we de wildernis in rijden.
In Sool is het beklemmend stil. Het droge land is bezaaid met taaie struiken en termietennesten die als torens oprijzen. Normaal zou het hier krioelen van kuddes grazende kamelen, geiten en zwartkopschapen. Iemand vertelde me dat er in het ongedeelde Somalië in 1990 meer kamelen leefden dan in welk ander land ook. Tegenwoordig kun je hier kilometers rijden zonder één levend wezen te zien.
Na vijf uur rijden over het zandpad komen we in Gumburu Xangeyo, een nederzetting van hutten van hout en leem. Hier wonen ongeveer 250 gezinnen en in de omtrek nog eens 250.
Als het voedingsteam in het dorp aankomt, gaan de kinderen en hun ouders al in de rij staan. Nadat het meisje in de bruidsmeisjesjurk voedsel gekregen heeft, komen andere kinderen één voor een aan de beurt om gewogen en gemeten te worden. Ze krijgen daarna zakjes met plumpy nut, een energierijk therapeutisch voedsel dat gebruikt wordt voor ondervoede kinderen jonger dan vijf jaar.
Het is pas de tweede week dat Medair voedsel naar dit dorp brengt, maar de kinderen zijn nu al aangekomen. Het herstel zet snel in, ondanks de droogte
In Gumburu Xangeyo krijgt een baby energierijk therapeutisch voedsel.
“Toen vorige week de eerste voedselzakjes werden uitgedeeld, moesten we de kinderen nog dragen,” vertelt Salad Roble Awad, de 60-jarige dorpsleider. “De kinderen waren zwak en suf. Maar nu zijn ze wakker geworden!”
De verzamelde dorpelingen vertellen me dat ze verbaasd zijn over het bezoek van een buitenlandse organisatie. “Er is nog nooit iemand hierheen gekomen,” zegt Salad. “Niemand wil hierheen, het is te moeilijk om hier te komen. Maar Medair kwam eerst om ons te leren kennen en daarna kwamen ze terug om te helpen. Ik heb nu weer hoop op een toekomst voor ons dorp.”
Sayneb Mohamed (29) vertelt me een verhaal dat ik helaas veel vaker gehoord heb in het dorp. Tot voor kort ging het haar goed in dit eens rijk begroeide weidegebied. Ze had grote kuddes geiten en schapen, maar in de laatste jaren zijn haar dieren één voor één gestorven door de droogte. Haar laatste dier overleed een jaar geleden.
“Toen de dieren doodgingen, lagen er overal kadavers,” vertelt Sayneb. “Ze lagen in de straten van het dorp. De stank was niet te harden.” Tegenwoordig liggen er nog een paar botten in de brandende zon, schoongevreten door insecten.
Saynebs zoon Jimcale werd langzamerhand zo ondervoed en uitgeput dat hij nauwelijks nog kon bewegen. Hij lag het grootste deel van de dag op de grond te slapen. “Hij was bijna dood,” zegt ze. “Veel kinderen zijn hier overleden
De 29-jarige Sayneb en haar herstellende zoon Jimcale wachten op therapeutisch voedsel.
Maar nu heeft Jimcale een gezonde blos op zijn wangen en speelt hij voortdurend terwijl zijn moeder hem probeert vast te houden. “Eerst waren de kinderen zwak en konden ze het weinige eten dat we nog hadden niet eens verteren,” vertelt Sayneb. “Het speciale eten dat Medair meeneemt, is goed voor de kinderen.”
In mijn westerse ogen leiden de mensen in Gumburu Xangeyo een haast ondraaglijk bestaan. Ik snap niet hoe de gezinnen hier de moed vinden om door te gaan. Maar hoe zwaar het leven hier ook is, het is oneindig veel beter dan alles hier achterlaten en naar een ontheemdenkamp vertrekken. Terwijl ik door het dorp loop, hoor ik van verschillende mensen hoe ontzettend graag ze hier willen blijven.
Als mensen naar een ontheemdenkamp gaan, laten ze hun volledige leven achter. Ze raken hun land en al hun bezit kwijt en kunnen afhankelijk worden van hulp. Door die afhankelijkheid is herstel veel moeilijker. Daarom gaan we zo ver om gemeenschappen zoals in Gumburu Xangeyo rechtstreeks hulp te bieden.
Het voedingsteam is klaar voor vandaag en ik ga weer in de terreinwagen zitten om aan de lange reis terug te beginnen. Op mijn reis door dit gebied heb ik enorm zware omstandigheden, ondervoeding en nood gezien. Maar ook heb ik nieuwe hoop gezien, een glimp van een toekomst die Medair naar de gezinnen brengt die hier leven.
Vandaag zei Sayneb iets dat me is bijgebleven: “Ogen spreken meer dan de mond,” zei ze, een Somalische uitdrukking om te zeggen haar dank niet in woorden alleen gevat kan worden. Ze gebaarde naar de groep moeders om ons heen, met hun blije kinderen spelend aan onze voeten: “Zonder jullie hulp was het afgelopen.”
___________________________________________________________________
Geef vandaag een gift voor dit levensveranderende project.
Lees meer over het werk van Medair in Somalië/Somaliland.
Voor dit artikel is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.
Geef het door: 
