Zuid-Sudan: Er is nu vrede
Na het onafhankelijkheidsreferendum keren naar schatting 250.000 mensen terug naar Zuid-Sudan. Medair biedt noodhulp aan de kwetsbaarsten onder hen.
Na het onafhankelijkheidsreferendum keren naar schatting 250.000 mensen...
... terug naar Zuid-Sudan.
Medair biedt noodhulp aan de kwetsbaarsten onder hen.
Asunta Awok kan zich nog levendig herinneren hoe ze als 20-jarige vluchtte uit het door oorlogen verscheurde Zuid-Sudan. Ze rende drie dagen lang zonder te slapen. De afgelopen 25 jaar heeft ze in Khartoem in het noorden gewoond. Ze trouwde daar, kreeg vier kinderen en moest daar haar man begraven. Nu keert ze op 45-jarige leeftijd terug met haar kinderen, en kijkt ze ernaar uit om een nieuw leven op te bouwen in het binnenkort jongste land ter wereld.
“Ik ben teruggekomen omdat ik hier geboren ben, zelfs mijn grootouders komen hier vandaan,” zegt Asunta. “Ik ben weggegaan vanwege de oorlog, maar er is nu vrede.”
Honderdduizenden mensen zoals Asunta hebben de gevaarlijke tocht naar Zuid-Sudan afgelegd, vervuld van hoop op een beter leven. De mensen die terugkeren hebben hun baan opgegeven, hun huis en hun hele leven achtergelaten. Velen van hen hebben hun bezittingen verkocht om de reis te kunnen betalen, sommigen zijn onderweg beroofd.
Asunta en haar kinderen hebben een lange, traumatische busreis achter de rug. Vanuit Khartoem zijn ze in de staat Northern Bahr el Ghazal aangekomen. Onderweg werd de bus tegengehouden door een gewapende militie. Ze vermoordden een moeder die haar kind niet aan hen wilde afstaan.
Dit gebied is verwoest door tientallen jaren van oorlog. De ontwikkeling van basisvoorzieningen zoals water, sanitatie en gezondheidszorg heeft hieronder geleden, met name in de landelijke gebieden waar de meeste teruggekeerden zich vestigen. Hulporganisaties zoals Medair werken nauw samen met de Zuid-Sudanese regering om de veilige terugkeer van deze mensen te ondersteunen.
“Er komen nog veel meer mensen uit Khartoem,” vertelt Asunta. “We hoorden dat er hier water, scholen en ziekenhuizen zouden zijn. Maar er is niets.”
De druk is zeer groot
De bus bracht Asunta naar de plaats Apata, waar ze één van de 11.000 mensen werd die in geïmproviseerde kampen leven. Al voordat de recente toestroom van teruggekeerden op gang kwam, had deze regio moeite om te voorzien in de behoeften van de toenemende bevolking. Jarenlang hebben ontheemden die op de vlucht waren voor het conflict in Darfur hier nederzettingen gevormd, in de laatste paar maanden nam hun aantal sterk toe.
“Er komen veel mensen, maar ze kunnen nergens heen,” zegt Jesse Pleger, WASH-adviseur van Medair. “Ze zwerven rond, leven onder bomen of bij waterpunten. Velen van hen zijn afhankelijk van de schaarse waterbronnen en gezondheidszorg.”
Het leven is moeilijk in de nederzettingen. Er is beperkte toegang tot water en de sanitaire omstandigheden zijn slecht door de overbevolking en het tekort aan latrines. Cholera is een endemische ziekte in het gebied en de omstandigheden zijn ideaal voor uitbraken van ziekten.
Water voor Apata
De toegang tot water verbeteren heeft dus de hoogste prioriteit. “Uit alle onderzoeken blijkt dat water het grootste probleem is,” zegt WASH-technicus Tim Liptrot.
“Je kunt gemakkelijk denken dat één kilometer lopen naar een waterpunt wel meevalt, maar de mensen moeten teruglopen met zware jerrycans met water,” vertelt Tim. “Als je je realiseert dat de meeste gezinnen vijf tot tien jerrycans per dag nodig hebben, snap je dat de mensen elke dag de meeste tijd kwijt zijn aan het lopen naar, wachten bij en teruglopen van het waterpunt.”
Daarom is het WASH-noodhulpteam van Medair nu bezig in zeven nederzettingen in Aweil North, het deel van de staat waar de meeste teruggekeerden naartoe gaan. Het team herstelt boorgaten, vergroot hun capaciteit, bouwt noodlatrines en traint plaatselijke gezondheids- en hygiënebevorderaars. Het noodhulpteam gaat vervolgens door naar Aweil West om nog eens 27 boorgaten te herstellen. Het werk van het noodhulpteam wordt mogelijk gemaakt door de steun van private donateurs en het Directoraat-generaal Humanitaire hulp van de Europese Commissie (ECHO).
Medair stelde vast dat er in Apata minstens zestien boorgaten nodig waren om de gezinnen te voorzien van voldoende water. Er waren echter maar drie gaten aanwezig. Mensen stonden twee tot drie uur per keer in de rij om één jerrycan te vullen.
Het WASH-noodhulpteam van Medair plaatste als noodoplossing een distributiesysteem met meerdere kranen op het grootste boorgat, zodat zes mensen tegelijk water konden halen. “Toen we een dag later terugreden naar die plek, zagen we van veraf het resultaat al,” zegt Tim. “In plaats van een lange rij van 100 jerrycans, stonden er nu maar enkele mensen rondom de nieuwe kraanzuil.”
Vredesliederen
Hoewel de meeste mensen in deze nederzettingen oorspronkelijk uit Zuid-Sudan afkomstig zijn, zijn er ook nederzettingen met ontheemden die het conflict in Darfur ontvlucht zijn.
“We willen niet terug, we willen nu hier blijven,” vertelt Akon Malith, een moeder van vijf kinderen. “In Darfur hadden we genoeg eten en water, maar er waren altijd gevechten en we konden daardoor 's nachts niet slapen. Maar hier is de waterpomp kapot, zodat we steeds naar de ondiepe bronnen in het dorp moeten.”
Het noodhulpteam van Medair heeft de twee defecte boorgaten in Akons nederzetting gerepareerd. Tot nu toe heeft het Medair-team al zestien boorgaten in Aweil North hersteld.
“Hier slapen we goed, we genieten zelfs van de avonden, we maken muziek en dansen,” vertelt Akon. “We willen goed met elkaar samenleven en de vrede bewaren. Daar zingen we over. We zingen en bidden ook tot God om vrijheid en een einde aan de oorlog in Sudan.”
Een groep ontheemde vrouwen verzamelt zich om het Medair-team en begint te zingen: “We zijn blij dat jullie naar ons omkijken. Dank aan de mensen hier die ons opvingen. Dank aan iedereen!”
Een historisch moment
Medair verwacht dat in de komende maanden meer teruggekeerden en ontheemden naar de regio zullen komen in afwachting van de onafhankelijkheid in juli. Doordat hulpbronnen schaars zijn en er een gebrek is aan basisvoorzieningen is het waarschijnlijk dat de vreedzame wederopbouw van het land nog lastig gaat worden. Medair blijft in Zuid-Sudan werken om tijdens deze cruciale fase noodhulp en wederopbouw te bieden.
“Het is ons een eer om op zo'n historisch moment in de geschiedenis van dit deel van Afrika hier aanwezig te zijn,” aldus Caroline Boyd, plaatsvervangend Country Director van Medair. “We willen de Zuid-Sudanezen helpen bij de vorming van een vredig nieuw land.”
“Ik ben blij dat ik in Zuid-Sudan ben,” zegt de 45-jarige Asunta. “Ik ben gelukkig, zelfs al hebben we niets. Ik hoop dat mijn kinderen hier naar school en naar de universiteit gaan, zodat ze dokter of leraar kunnen worden.”
Na jarenlange conflicten hebben de Zuid-Sudanezen nu echte hoop op een nieuw tijdperk van vrede en voorspoed in hun eigen land. Maar om die droom werkelijkheid te maken, hebben ze vandaag nog onze hulp nodig om levensreddende voorzieningen te realiseren tijdens deze overgangsperiode. Wilt u Medair een donatie geven om dit werk mede mogelijk te maken?
Het programma van Medair in Zuid-Sudan wordt ondersteund door het Directoraat-generaal Humanitaire hulp van de Europese Commissie, het Common Humanitarian Fund, het Multi-Donor Trust Fund, Swiss Solidarity, het Basic Services Fund, het Zwitserse Bureau voor Ontwikkeling en Samenwerking, the Big Give (UK) en particuliere donateurs.
Sinds 1991 komt Medair in actie vanwege de nood van de zeer kwetsbare bevolking in het door conflicten getroffen Zuid-Sudan - met name voor vrouwen en kinderen onder de vijf. Momenteel bieden we WASH (water, sanitatie en hygiëne) en gezondheidszorg in de staat Boven-Nijl (in de county's Melut en Manyo). Daarnaast biedt ons noodhulpteam snelle, levensreddende hulp tijdens crises in alle tien staten van Zuid-Sudan.
Voor dit artikel is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.
Geef het door: 
