Haïti: Twee jaar later
Het onderdakprogramma van Medair heeft bijna 20.000 mensen veilig(er) onderdak gegeven en is een bron van hoop voor gezinnen in het district Sud-Est.
Op 12 januari 2010 beleefde Haïti één van de ergste natuurrampen ooit. De allesverwoestende aardbeving legde het land in puin. Meer dan 200.000 mensen vonden de dood en 1,5 miljoen mensen werden dakloos.
Binnen enkele dagen was een team van Medair in Haïti om uit te zoeken waar en hoe de noodhulp het beste gegeven kon worden. Binnen enkele dagen hadden we een groot onderdakprogramma in Jacmel, de op drie na grootste stad in Haïti. Daar leefden duizenden ontheemde mensen in overvolle kampen of in de puinhopen van hun oude huizen.
“Medair was de eerste internationale organisatie die zich bekommerde om de mensen in de geïmproviseerde kampen in Jacmel,” aldus Jean-Bosco Mofiling, noodhulpmanager van het Office of the Coordination of Humanitarian Affairs van de VN (UN-OCHA).
In de afgelopen twee jaar heeft Medair samen met de mensen in Jacmel, het omliggende gebied en de bergregio Côtes-de-Fer gewerkt aan de bouw van meer dan 3.200 veiliger huizen voor gezinnen in nood. “Dat komt erop neer dat elke dag gemiddeld meer dan vier gezinnen in een veiligere woning leven sinds de aardbeving,” zegt Vanessa Nicholson, Field Communication Officer van Medair in Haïti.
Het onderdakprogramma in Jacmel is mogelijk gemaakt door de gulle steun van het Amerikaanse volk via het Bureau voor Internationale Ontwikkeling van de Verenigde Staten (USAID) en van particuliere donateurs. Het programma in Côtes-de-Fer wordt ondersteund door Swiss Solidarity, EO-Metterdaad en particuliere donateurs.
Deze onderkomens hebben levens van kwetsbare Haïtiaanse gezinnen veranderd en gered. We horen mensen vaak vertellen dat ze zonder hulp nauwelijks in staat zouden zijn geweest om hun huis weer op te bouwen.
“Als we de mensen veiliger onderdak geven, dan hoeven ze hun geld niet uit te geven aan reparatie van hun huis, maar kunnen ze het besteden aan voedsel, opleiding, kleinschalige bedrijfjes of landbouw,” vertelt Alycke Slomp, Country Director van Medair in Haïti. “Gezinnen worden weer herenigd in een ruime woning, waar ze onder alle weersomstandigheden goed kunnen vertoeven en waar ze veilig zijn als er weer een aardbeving komt.”
“Het gebied ziet er nu al zo anders uit dan in de maanden na de aardbeving,” zegt Florance Paul, Field Communications Assistant van Medair. “Bijna 20.000 mensen hebben nu een veiliger onderkomen. Je ziet de Medair-huizen overal!”
In het district Sud-Est is de voortgang duidelijk zichtbaar, maar in sommige andere delen van Haïti verloopt de wederopbouw moeizamer. Nog steeds hebben een half miljoen mensen veiliger onderdak nodig.
“Medair had het voordeel te werken in een gebied waar veel vooruitgang mogelijk was,” zegt Manuel Jagourd, Desk Officer Haiti van . “Er waren weinig veiligheidskwesties, de logistiek van wederopbouw in de bergen bleek haalbaar te zijn en de gemeenschappen steunden het werk van harte en deden volop mee aan de projecten. Langzaam maar zeker hebben we dit gebied zien veranderen.”
Medair heeft de strategische keuze gemaakt om zich op de gemeenschappen te richten in plaats van alleen maar kampen neer te zetten. “Het is ons beleid om mensen terug te krijgen naar hun eigen woonplek,” vertelt Manuel. “De onveiligheid en het risico op cholera in de kampen zijn moeilijk te hanteren.”
Medair heeft samen met andere organisaties aan de bouw van één kamp meegewerkt: Mayard. De mensen die in Mayard leefden, waren huurders vóór de aardbeving.
Nu hebben ze hun eigen huizen met tuinen op die plek. Er is een voetbalveld en er is allerlei bedrijvigheid aan huis ontstaan.
“Ik zag Mayard voor het eerst een jaar geleden, toen er alleen nog maar rijen tenten stonden,” vertelt architect Mark Wooding, wederopbouwadviseur van Medair. “Nu is het gebied meer dan twee keer zo groot geworden. Je ziet de natuur ook weer heel mooi terugkomen in het landschap. Het uitzicht is hier heel wijds, je ziet terracotta huizen tussen groene bomen, op het centrale veld wordt gevoetbald, links en rechts zitten groepjes mensen in de schaduw en bij de huizen zijn mensen bezig met hun dagelijkse beslommeringen.”
Medair werkt in Haïti in alle projecten samen met de lokale bevolking. We hebben op grote schaal trainingen gegeven over veiliger bouwtechnieken en hebben honderden mensen aan werk geholpen.
“We wilden graag dat de mensen zelf zouden meewerken aan dit grootschalige bouwproject, het kón ook niet anders,” zegt Vanessa. “De mensen wilden graag meedoen, soms om te leren, soms om bij te dragen aan het herstel van hun buurt en soms om een inkomen te verdienen voor hun gezin. Ieder huis hebben we samen gebouwd en daar zijn we heel dankbaar voor.”
In Haïti wordt het fysieke opbouwwerk - timmeren, metselen en dakdekken - gezien als mannenwerk. Hierdoor staan vrouwen - die in meer dan 40 procent van de gezinnen aan het hoofd staan - op een achterstand als het gaat om betaald meewerken aan herstel van het land.
“Vrouwen besteden hun inkomen eerder aan voedsel, gezondheidszorg, de woonsituatie en opleiding van hun kinderen,” aldus Miriam Lopez, projectmanager Onderdak van Medair.
Vrouwen in dienst nemen in de wederopbouwteams heeft voor Medair hoge prioriteit. In de afgelopen twee jaar hebben we het percentage vrouwen in de geld-voor-werkprojecten (GVW) omhoog gekregen naar ongeveer 20 procent. En bijna al deze vrouwen werken in timmer- en bouwploegen.
“De mannelijke collega's respecteren me,” zegt de 27-jarige GVW-deelnemer Marise Météllus. “Na de eerste werkdag was ik moe. Maar inmiddels kan ik net zoveel aan als de mannen. Alles wat zij kunnen, dat kan ik ook.”
Begin 2011 is Medair begonnen in een nieuw gebied, het bergachtige Côtes-de-Fer, wat alleen na een urenlange tocht met de auto en te voet te bereiken is. Toen we hier voor de eerste keer kwamen, leefden de mensen nog in kippenhokken, geïmproviseerde hutjes en tenten. De toegang tot water was zeer beperkt en open defecatie kwam op grote schaal voor, wat de kans op uitbraken van cholera sterk vergrootte. “De mensen waren zeer kwetsbaar,” vertelt Vanessa.
Daarom is Medair voor de kwetsbaarste huishoudens permanente huizen gaan bouwen, voorzien van latrines en regenwateropvangsystemen. In 2011 hebben we in Côtes-de-Fer 100 huizen gebouwd. “In 2012 hopen we nog 900 huizen te bouwen of te verbeteren, aan de waterveiligheid te werken en deze gezinnen latrines te geven. Ook gaan we hygiënevoorlichting geven om het risico van cholera en andere watergedragen ziekten te verkleinen,” vertelt Manuel.
“Als we terugkijken op twee jaar in Haïti,” besluit Alycke, “dan hebben we het vaakst van mensen gehoord dat ze dankbaar zijn voor een veilige plek om te slapen, voor de hoop die ze weer gekregen hebben en voor de nieuwe start die Medair gezinnen en mensen geboden heeft.”
__________________________________________________________________________________
In de afgelopen twee jaar is het programma van Medair in Haïti ondersteund door het Bureau voor Internationale Ontwikkeling van de Verenigde Staten (USAID), Swiss Solidarity, EO-Metterdaad, Läkarmissionen, ICAP Charity Day en particuliere donateurs.
Lees meer over het werk van Medair in Haïti.
Voor dit artikel is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van







