Medair

Somalia: Elke druppel telt

In de Hoorn van Afrika blijft de droogte veel slachtoffers maken. Medair werkt aan een effectieve en goedkope manier om nieuwe voedselcrises onder de veehoeders in de afgelegen woestijndorpen te voorkomen.

Als je door de droge, stoffige woestijn van Somaliland rijdt, uren verwijderd van de dichtstbijzijnde stad, kom je in kleine dorpen mensen tegen. Om te overleven hoeden ze kuddes dieren.

Maar de dodelijke droogte in de regio heeft levensbedreigende gevolgen voor deze gemeenschappen van veehoeders. Door gebrek aan water sterven de dieren in hoog tempo en raken de mensen verzwakt door tekort aan voedsel en melk.

“Dit is de ergste droogte die ik ooit heb meegemaakt in mijn leven,” vertelt de 70-jarige Suleman Mohamed Jirde, een leider in het woestijndorp Jama Qamar. “Tijdens eerdere droogtes hadden we nog een klein beetje water, maar nu is er nergens water meer.”

De dorpsbewoners zijn gewend om grote hoeveelheden regenwater op te slaan in grote bekkens, de zogenaamde berkads. Maar veel van deze berkads zijn gescheurd en niet meer geschikt om water in op te slaan.

“We hebben nog 30 geiten over,” zegt Khadja Hassan Mohamed, een alleenstaande weduwe met zes kinderen, in Jama Qamar. De kinderen zijn steeds vaker ziek en raken ondervoed door de droogte.  “Voor de droogte had ik ongeveer 100 geiten, maar er zijn er veel doodgegaan.”

Veecrisis
Deze vreselijke droogte bedreigt de levens van 12 miljoen mensen in de Hoorn van Afrika. Gezinnen komen eten tekort en zijn afhankelijk van speciale voedselprogramma's om hun ondervoede kinderen te laten overleven. Medair voert daarom voedselprogramma’s uit voor kinderen in verschillende regio's in Somaliland waar de nood hoog is.

Maar tijdens een droogte zoals deze, is er dringend behoefte aan water. Niet alleen drinkwater voor mensen, maar ook voor het vee. Verzorgen van drinkwater voor het vee is één van de sleutels tot het voorkomen van hongersnood in woestijngebieden.

“De voedselcrisis in de Hoorn is in feite een veecrisis,” zei Lloyd Le Page, CEO van de Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR) een door de VN gesponsorde organisatie, onlangs tijdens een conferentie over de voedselcrisis. “De beste manier om hongersnood in droge gebieden te voorkomen is ervoor zorgen dat er tijdens het kritieke droge seizoen graas- en drinkplaatsen zijn voor het vee.”[1]

Een herstelde berkad in het dorp Jama Qabar.

Water is een belangrijk onderdeel van onze actie in deze crisis. Gedurende de eerste maanden van dit jaar heeft Medair met vrachtwagens 1,3 miljoen liter water naar 30 dorpen gereden, waaronder Jama Qamar. “Onze kamelen drinken veel water, ongeveer 100 liter per week,” vertelt Suleman. “Medair heeft 16 tankwagens hierheen laten rijden. Ze zijn goed voor ons.”

Water aanvoeren met vrachtwagens is een noodmaatregel om acuut levens te redden, maar het is kostbaar en geen duurzame oplossing voor de gemeenschappen in de woestijn. Productieve bronnen komen hier nauwelijks voor, omdat de grondwaterspiegel zeer laag is (op 150 tot 250 meter diepte), waardoor diepe en zeer dure boringen nodig zijn.

In deze woestijndorpen weet iedereen het: de best haalbare oplossing is om regenwater op te vangen en op te slaan in berkads. De regens vallen hier onregelmatig, maar als het regent kan het kostbare water worden opgevangen voordat het in de droge grond verdwijnt.

“Elke druppel water telt voor ons,” vertelt Mohamed Mohamed, dorpshoofd van Kaladhac. “We kunnen niet beschrijven hoe belangrijk het is, omdat het veel belangrijker is dan we in woorden kunnen uitleggen. Water is leven. Ons leven staat of valt met of er water is.”

Reparatie van de berkads
Berkads zijn grote bekkens, vergelijkbaar met een groot zwembad, op een laaggelegen plek in het landschap. Het regenwater stroomt erheen en komt via een slibvangput in de berkad terecht. “De berkads zijn de reden waarom wij hier zijn,” zegt Mohamed. “Als er geen berkads waren, zouden we allemaal vertrekken.”

Omdat zo veel berkads in vervallen staat zijn, kost het de veehoeders veel moeite om hun dieren in leven te houden tijdens droogtes. Zonder vee hebben ze nauwelijks andere bronnen van voedsel, melk of inkomen. In dat geval kunnen gezonde gezinnen in korte tijd ondervoed raken, aan het zwerven slaan op zoek naar water en voedsel en afhankelijk worden van hulp om te overleven.

Daarom werken we samen met de gemeenschappen in de afgelegen woestijngebieden aan herstel van hun berkads, om duurzame bronnen van water voor hun gezinnen en vee te creëren. Een volle berkad kan zes maanden lang water bieden aan 250 personen zonder dat er regen hoeft te vallen. Na reparatie gaan de berkads minstens 20 jaar mee.

Suleman Mohamed Jirde aan de ingang van de onlangs herstelde berkad van zijn dorp.

Weinig kosten, veel effect
In Jama Qamar hebben we een enorme berkad hersteld, met een capaciteit van 750.000 liter. Voordat we ermee aan de slag gingen, was het alleen een gat in de grond. “Dit is de eerste berkad die door een internationale hulporganisatie gerepareerd is,” vertelt Suleman. “We weten dat hij nu weer heel lang meegaat.”

Toen Medair-medewerker Mark Toews het dorp Sibidley bezocht, kon hij nauwelijks geloven dat de berkad zo vol zat na één bui. “Het was ongelooflijk,” aldus Mark. “De berkad die we gerepareerd hadden was meer dan halfvol na één grote regenbui. Vijftig meter verderop lag een beschadigde berkad waar geen druppel water in zat. Dat betekent reparatie van een berkad dus.”

“Toen de regen kwam en het water in onze berkad stroomde, waren we zo blij en gelukkig,” vertelt Mohamed in zijn dorp Kaladhac. “We voelden ons net alsof we iets heel kostbaars, dat we waren kwijtgeraakt, weer hadden teruggekregen, alsof we van arm in één klap rijk waren geworden.”

Deze enorme effecten van reparatie van een berkad worden bereikt tegen verrassend lage kosten.  We kunnen een berkad herstellen voor ongeveer 6.000 euro en daarmee 250 mensen voor de komende 20 jaar een duurzame waterbron bieden. Met die berkad hebben gezinnen water om hun vee in leven te houden, zodat ze een mogelijk nieuwe voedselcrisis kunnen voorkomen. Bovendien helpt het hen om de huidige crisis te overleven.

Medair gaat door met de acute behandeling van ondervoede kinderen in Somaliland. Tegelijk herstellen we berkads om levens te redden en de kans op een nieuwe voedselcrisis te verkleinen.

Eén berkad kost ongeveer 6.000 euro en met een gift van 100 euro kunt u een gezin van vijf mensen de komende 20 jaar een duurzame waterbron geven.

Geef alstublieft vandaag.

_______________________________________________________________________________


Het programma van Medair in Somalië/Somaliland wordt ondersteund door het Britse Ministerie voor Internationale Ontwikkeling, het DG Humanitaire hulp en civiele bescherming van de Europese Commissie, Swiss Solidarity, het Kinderfonds van de Verenigde Naties (Unicef), het Wereldvoedselprogramma, het Zwitserse Bureau voor Ontwikkeling en Samenwerking (SDC), EO Metterdaad, Woord en Daad en particuliere donateurs.

Medair is sinds 2008 actief in Somalië en Somaliland. In Burao, Somaliland heeft Medair een integraal programma voor voedselhulp, gezondheidszorg en verbeterde toegang tot water, sanitatie en hygiëne voor mensen die zwaar getroffen zijn door chronische droogte en conflicten. Sinds mei 2011 heeft Medair daarnaast een mobiel therapeutisch voedingsproject in Zuid-Togdheer voor ondervoede kinderen in geïsoleerde plattelandsgemeenschappen. In augustus 2011 startte Medair een noodhulpactie in het district Ceynabo in de regio Sool en het district Ceel Afweyn in de regio Sanaag. In 1991 heeft Somaliland zich onafhankelijk verklaard van Somalië. De onafhankelijkheid is niet erkend door de internationale gemeenschap.

Voor dit artikel is gebruik gemaakt van informatie van Medair-medewerkers in het veld en op het hoofdkantoor. De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.


[1] Alertnet. Four ways to prevent famine in the Horn of Africa – experts. Geraadpleegd op 1 september 2011:  www.trust.org/alertnet/news/four-ways-to-prevent-famine-in-the-horn-of-africa-experts