Haïti: De “onzichtbaren” in Côtes-de-Fer

Een nieuw Medair-project zorgt voor hoognodige hulp aan de kwetsbaarste inwoners van de afgelegen regio Côtes-de-Fer in Haïti.
Nadat de aardbeving hun huis in puin legde, was Linante (39) samen met haar tien kinderen en partner Idenier aangewezen op de kleine ruimte die ze voorheen als keuken gebruikten. Dit was hun nieuwe “huis”, een piepkleine kamer met als dak alleen wat gescheurd plastic, waar ze moesten wonen en slapen. Als het regende, werden ze allemaal nat en kregen de kinderen soms koorts.
In eerste instantie dacht Linante dat het maar voor even zou zijn. Ze hadden net de aardbeving overleefd, natuurlijk zouden ze een manier vinden om hun huis weer op te bouwen. Als als dat niet direct zou lukken, dan zou er vast wel hulp van buitenaf komen.
Maar Linante en haar gezin leven in één van de meest afgelegen berggebieden van Haïti. “Door het bergachtige terrein en de rivieren zijn er maar weinig begaanbare wegen naar Côtes-de-Fer,” vertelt John Fixsen van Medair. “Als je van de hoofdweg af het gebied ingaat, dan kom je op een dag zelden meer dan twee of drie auto's tegen.”
En dus zitten Linante en haar grote gezin 16 maanden later nog steeds in hetzelfde overvolle, onhygiënische hokje en worden ze steeds wanhopiger. “We hadden niet gedacht dat we nog steeds hier zouden wonen,” zegt Linante. “We hebben geen geld om ons huis weer op te bouwen.”
Côtes-de-Fer is een geïsoleerde, armoedige regio met talloze kleine dorpen zonder basisvoorzieningen zoals water of sanitatie. Linante woont in het dorp Gris Gris, vlakbij de plaats “Jamais Vu”, wat letterlijk “nooit gezien” of “onzichtbaar” betekent. Dit is een treffende beschrijving van een groot deel van Côtes-de-Fer, waar de inwoners zich sinds de aardbeving door de buitenwereld niet gezien voelen.
“Medair is de eerste hulporganisatie die na de aardbeving met ons in gesprek ging over onze woningnood,” vertelt Linante.
Toen ons team het gebied bezocht, stelden we vast dat de meeste woningen beschadigd waren door de aardbeving. De gezinnen leefden in kleine hokjes of in levensgevaarlijke bouwvallen. We vonden een man die in een tent in zijn beschadigde huis woonde; iemand anders woonde in een hokje zo klein als een kippenhok. Door de slopende armoede zijn de mensen niet meer in staat om hun huizen te herbouwen.
“We hebben woningnood en zitten zonder water,” zegt Linante. In Côtes-de-Fer kan water halen in het droge seizoen soms drie uur heen en drie uur terug lopen betekenen. “Ik was onze kleren in de rivier in Jamais Vu, maar dat is ver weg,” vertelt Linante. “Het is zwaar om de was dat hele eind te sjouwen.”
In dit gebied komt open defecatie op grote schaal voor. “We hebben geen latrine,” vertelt Linante. “De meeste mensen hier hebben geen latrines.”
Zonder latrines en zonder water in de buurt lopen Linante en de overige inwoners van Côtes-de-Fer reële gezondheidsrisico's. Cholera is nog steeds een ernstige bedreiging in Haïti en met name de mensen op het platteland lopen gevaar vanwege de beperkte beschikbaarheid van water, de slechte hygiëne en een gebrek aan goed toegankelijke gezondheidszorg.
Zonder goed onderdak blijven de mensen kwetsbaar gedurende de komende regen- en orkaanseizoenen en hebben ze weinig vooruitzichten om hun leven weer op te bouwen. Er is hier weinig betaald werk en de door de aardbeving is dat nog minder geworden. “De mensen hier verbouwen net genoeg voedsel om te overleven en als we een slecht seizoen hebben, dan verhongeren er mensen,” aldus Francoeur Dalexis, de burgemeester van Gris-gris.
Gezien de ernst van de situatie en de afgelegenheid van het gebied is Medair in Côtes-de-Fer begonnen met een grootschalig project van 30 maanden. We gaan mensen opleiden en begeleiden en materialen leveren waarmee onderdak, water en sanitatie voor de kwetsbaarste gezinnen verbeterd kan worden. Daarnaast levert het project op de korte termijn een inkomen op voor de inwoners die ter plaatse het werk uitvoeren.
We gaan 250 kwetsbare gezinnen nieuwe, permanente huizen geven en zullen structurele verbeteringen uitvoeren aan de huizen van nog eens 750 gezinnen om te zorgen dat ze beter bestand zijn tegen aardbevingen en orkanen.
Bouwen voor de toekomst
Medair gaat in Côtes-de-Fer een participerende benadering kiezen: gezinnen en gemeenschappen worden in elk stadium van het project betrokken. We gaan samenwerken met individuen, plaatselijke leiders en organisaties om dorpsontwikkelingscommissies te ondersteunen of te vormen en we gaan ter plaatse mensen opleiden om anderen adviezen te geven op het gebied van onderdak en WASH (water, sanitatie en hygiëne). De gezinnen zullen worden aangespoord om mee te helpen met de bouw- en herstelwerkzaamheden. Ter plekke zullen mensen worden geworven als trainer om duurzame bouwtechnieken over te dragen.
“We gaan huizen bouwen en repareren maar gaan er ook voor zorgen dat de gemeenschap meer krijgt dan alleen gebouwen, en dat is zeer bemoedigend,” zegt Medair-medewerker Vanessa Nicholson.
Naast onderdak, WASH en praktische training gaat Medair de mensen ook werk geven, iets wat ze hard nodig hebben. “We hopen dat het geld dat op die manier in de plaatselijke economie terecht komt op de lange termijn voor gunstige ontwikkelingen zorgt,” zegt John.
“Medair gaat hier goed werk doen,” aldus burgemeester Dalexis. “Ze gaan rechtstreeks in de behoeften voorzien met huizen, en indirect door het creëren van banen en geld-voor-werk mogelijkheden.”
Door de bouw van veilige huizen en verbetering van de toegang tot water en sanitaire voorzieningen krijgen de mensen in Gris-gris en Côtes-de-Fer een betere toekomst.
“Ik zou graag hulp krijgen bij het bouwen van een huis,” concludeert Linante. “Ik zou graag geld hebben om de kinderen naar school te laten gaan. Het is belangrijk dat ze naar school gaan, maar ik heb liever eerst een huis, want dat is de plek waar ze kunnen slapen. En als ze ziek worden, kunnen ze nergens anders heen.”
Medair is inmiddels begonnen met de hulp aan mensen in Côtes-de-Fer, maar ons project is nog niet geheel gefinancierd. We hebben nog particuliere giften nodig om ons cruciale programma uit te kunnen voeren voor de mensen die het hardst hulp nodig hebben. Geef alstublieft vandaag: voor Linante en haar tien kinderen, en voor alle “onzichtbare” gezinnen die in Côtes-de-Fer vechten voor hun bestaan.
__________________________________________________________________
Het project van Medair in Côtes-de-Fer wordt ondersteund door Swiss Solidarity en particuliere donateurs.
Binnen enkele dagen na de verwoestende aardbeving op 12 januari 2010 was Medair in Haïti ter plaatse. Inmiddels heeft Medair 2.582 veilige onderkomens voor 15.492 mensen gebouwd in Jacmel en het omliggende gebied. Het onderdakproject in Jacmel loopt tot juli 2011, is mogelijk gemaakt door het Bureau voor Internationale Ontwikkeling van de Verenigde Staten (USAID) en wordt ondersteund door particuliere donateurs.
De zienswijzen in dit bericht vallen onder de verantwoordelijkheid van Medair en dienen op geen enkele wijze beschouwd te worden als de officiële opvatting van enige andere organisatie.





